Zeven militairen sterven bij crash van Waco-zweefvliegtuig in Mariekerke (1944)
1944 · Op 17 september 1944 stortte tijdens Operatie Market Garden een Amerikaanse Waco CG-4A neer bij de Bornemstraat in Mariekerke. Alle zeven inzittenden kwamen om. Vijftig jaar later kwam er een permanent monument.
Op de hoek van de Bornemstraat en Het Hoogste in Mariekerke staat vandaag een sobere gedenksteen. Wie er langsrijdt, ziet vooral een veldhoek. Maar die plek markeert een van de donkerste luchtvaartmomenten die Klein-Brabant kent.
Op zondag 17 september 1944, de openingsdag van Operatie Market Garden, vloog een Amerikaanse Waco CG-4A met serienummer 42-74356 als zweefvliegtuig nr. 18 mee in een sleepformatie van de 437th Troop Carrier Group. Aan boord zaten Flight Officer Samuel Clark Welch van het 83rd Troop Carrier Squadron, korporaal Frederick A. Sellers van het Britse Royal Corps of Signals, en vijf soldaten van de 101st Airborne Signal Company van de 101ste Luchtlandingsdivisie (Screaming Eagles): Thomas F. Vella, Stanley M. Zajelka, Gustave O. Gerwig, Joseph Dottavanio en Michael Jugan. Hun bestemming lag bij een landingszone ten noorden van Eindhoven.
Tijdens een bocht liet de sleepkabel tussen de Dakota-trekvliegtuig en de Waco los. Door de schok schoof de lading in het zweefvliegtuig. Het toestel werd onbestuurbaar en stortte neer in het veld bij Mariekerke. Niemand aan boord overleefde de crash.
Lokale herinnering bleef. Jarenlang stond op de crashplek een klein gedenkteken van wrakonderdelen met een Amerikaanse helm. Op 17 september 1994, precies vijftig jaar later, werd een permanent monument ingehuldigd, met steun van de toenmalige gemeenten Bornem en Sint-Amands en het lokale comité Vella. Josephine Vella, zus van soldaat Thomas F. Vella, was bij die plechtigheid aanwezig. Bij de namen horen ook foto’s; die worden wegens eerder vandalisme alleen bij speciale herdenkingen op het monument geplaatst.
Van de zeven gesneuvelden ligt korporaal Frederick Arthur Sellers begraven op de gemeentelijke begraafplaats aan de Kapellelaan in Sint-Amands. Het ongeval en de levensverhalen van de inzittenden zijn uitvoerig beschreven in het heemkundejaarboek Vleugels boven Klein-Brabant II (2002) van Walter Verstraeten en Erwin Verholen.
Wie vandaag stilstaat bij de hoek Bornemstraat en Het Hoogste, kijkt dus niet alleen naar een stille veldhoek in Mariekerke. Het monument houdt de link levend tussen Market Garden, zeven namen, en een plek die al meer dan tachtig jaar deel uitmaakt van het Bornemse landschap.